Aydınlatılmış Onam Formu
Araştırmanın adı:
A. Giriş Bölümü:
Aşağıdaki paragraf Formun giriş bölümü için örnektir. Kendi çalışmanıza adapte ederek kullanabilirsiniz:
“Sayın gönüllü, Doktora Tezi/Yüksek Lisans Tezi/Bireysel Araştırma Projesi kapsamında planlanmış olan yukarıda adı yazılı araştırmaya katılmak üzere davet edilmiş bulunuyorsunuz. Bu araştırmada yer almayı kabul etmeden önce, araştırmanın ne amaçla yapılmak istendiğini anlamanız ve kararınızı bu bilgilendirme çerçevesinde özgürce vermeniz gerekmektedir. Aşağıdaki bilgileri lütfen dikkatlice okuyunuz, sorularınız olursa sorunuz ve açık yanıtlar isteyiniz.”
B. Bilgilendirme Bölümü:
Katılımcılara yapılacak açıklama aşağıdaki soruların yanıtlarını mutlaka içermelidir
(Bu bölüm soruların cevaplarını içerecek şekilde bir paragraf olarak yazılmalı, soru-cevap şeklinde olmamalıdır).
1. Çalışmanın amacı nedir? (Anlaşılır bir dil kullanarak özetleyiniz.)
2. Çalışmaya katılma koşulları nelerdir? (Anlaşılır bir dil kullanarak özetleyiniz.)
3. Çalışma kapsamında nasıl bir uygulama yapılacaktır? (Ayrıntılarıyla belirtiniz.)
4. Araştırmaya kaç gönüllü dahil edilecektir?
5. Bir gönüllünün bu araştırmanın gereklerini yerine getirebilmek için harcayacağı süre ne kadardır?
6. Gönüllüler, araştırmaya katılmaları halinde hangi risklerle karşılaşabilirler? (Ayrıntılarıyla belirtiniz.)
7. Gönüllüler, araştırmaya katılmayı kabul etmemeleri ya da araştırmadan ayrılmaları durumunda herhangi bir olumsuz sonuçla karşı karşıya kalırlar mı? Evetse, nelerdir? (Ayrıntılarıyla belirtiniz.)
8. Gönüllülere herhangi bir ücret ödenmesi ya da onlardan herhangi bir ücret istenmesi söz konusu mudur?
C. Güvence Bölümü:
Aşağıdaki paragraf, araştırmacıların katılımcıların haklarını koruyacağı yönündeki beyanları ile ilgilidir. Bu örneği, kendi çalışmanıza adapte ederek kullanabilirsiniz:
“Bu araştırmada yer almak tümüyle sizin isteğinize bağlıdır. Araştırmada yer almayı reddedebilirsiniz ya da başladıktan sonra yarıda bırakabilirsiniz. Bu araştırmanın sonuçları bilimsel amaçlarla kullanılacaktır. Araştırmadan çekilmeniz ya da araştırmacı tarafından araştırmadan çıkarılmanız halinde, sizle ilgili veriler kullanılmayacaktır. Ancak veriler bir kez anonimleştikten sonra araştırmadan çekilmeniz mümkün olmayacaktır. Sizden elde edilen tüm bilgiler gizli tutulacak, araştırma yayınlandığında da varsa kimlik bilgilerinizin gizliliği korunacaktır.”
D. Onay Bölümü:
Aşağıdaki paragraf, Formun katılımcılara yapılacak bilgilendirme sonrası, eğer varsa onaylarının kayıt altına alındığı kısmın örneğidir. Kendi çalışmanıza adapte ederek kullanabilirsiniz:
“Yukarıda yer alan ve araştırmaya başlanmadan önce gönüllülere verilmesi gereken bilgileri içeren metni okudum (ya da sözlü olarak dinledim). Eksik kaldığını düşündüğüm konularda sorularımı araştırmacılara sordum ve doyurucu yanıtlar aldım. Yazılı ve sözlü olarak tarafıma sunulan tüm açıklamaları ayrıntılarıyla anladığım kanısındayım. Çalışmaya katılmayı isteyip istemediğim konusunda karar vermem için yeterince zaman tanındı. Bu koşullar altında, araştırma kapsamında elde edilen şahsıma ait bilgilerin bilimsel amaçlarla kullanılmasını, gizlilik kurallarına uyulmak kaydıyla sunulmasını ve yayınlanmasını, hiçbir baskı ve zorlama altında kalmaksızın, kendi özgür irademle kabul ettiğimi beyan ederim.”
E. İmza Bölümü:
Örnektir. Kendi çalışmanıza adapte ederek kullanabilirsiniz:
İmza/Tarih Gönüllünün adı/soyadı İmza/Tarih Araştırmacının adı/soyadı
Not: İlgili form iki kopya hazırlanmalı, imzalı kopyalardan biri katılımcıya teslim edilmelidir.